Meer aandacht nodig voor visuele inspecties in de gebruiksfase

Er hebben zich de laatste tijd nogal wat incidenten voorgedaan met bestaande bouw, in onder meer stadions, parkeergarages en tunnels. Gelukkig staat hierdoor de constructieve veiligheid in de gebruiksfase flink in de belangstelling. En dat is goed nieuws, want aandacht voor constructieve veiligheid moet ook in die fase verder omhoog.

Natuurlijk is het belangrijk dat er bij nieuwbouw aandacht uitgaat naar de borging van constructieve veiligheid. Dat is immers de fase waar je het meeste invloed hebt. Maar het aantal bouwwerken dat in gebruik is, ligt vele malen hoger dan wat er nieuw wordt gebouwd. Bovendien wordt de bestaande voorraad steeds ouder. Hoe het met de constructieve veiligheid van die voorraad is gesteld, is vaak nauwelijks bekend. Dus daar is veel winst te behalen.

Het is goed dat recent NTA 8790 is verschenen, waarin eigenaren van grote publieke gebouwen verplicht worden gesteld een periodieke keuring van de constructieve veiligheid te laten uitvoeren. Ook is het goed dat er diverse inspectieprotocollen zijn opgesteld, naar aanleiding van een aantal specifieke schadegevallen die generiek bleken te zijn, onder meer met uitkragende balkons, RVS bevestigingsmiddelen in zwembaden, MuWi-vloeren en breedplaatvloeren. Op het KPCV is een lijst opgenomen met dergelijke gebreken . Maar dit is mogelijk slechts het topje van de ijsberg. En de aandacht is er telkens pas nádat een incident zich heeft voorgedaan.

“Aandacht is er telkens pas nádat een incident zich heeft voorgedaan"

Het zijn de gebouweigenaren die verantwoordelijk zijn voor de veiligheid van hun constructies. Zij zijn dus verplicht om aandacht te besteden aan constructieve veiligheid. Om daar handen en voeten aan te geven, zouden er meer algemene visuele inspecties moeten worden uitgevoerd. Natuurlijk komt daarmee niet alles aan het licht en natuurlijk moet je een gebouw niet direct helemaal binnenstebuiten keren. Maar veel gebreken waarschuwen eerst, voordat ze uitgroeien tot grotere probleemgevallen.  En veel van die waarschuwingen komen met een gedegen visuele inspectie tijdig aan het licht. Zo pak je dus het laaghangend fruit, zonder direct uitgebreide onderzoeken uit te hoeven voeren.

“Veel gebreken waarschuwen eerst, voordat ze uitgroeien tot grotere probleemgevallen”

Op een of andere manier zouden we naar een verplichting van periodieke visuele inspecties toe moeten. Ze moeten in ieder geval onderdeel worden van een onderhoudsstrategie. Het KPCV geeft daarvoor een aantal handvatten. Een eerste inspectie vindt het beste na één jaar plaats. Dan zijn alle seizoenen geweest en zijn de meeste kinderziektes wel aan het licht gekomen. Vervolgens moet je om de 5 tot 10 jaar inspecteren. In die periode kunnen veroudering of veranderingen in het gebruik aanleiding geven tot problemen.

Het is belangrijk dat die inspecties worden gedaan door partijen die er verstand van hebben. Het zou goed zijn als er meer bureaus komen die zich hierin gaan specialiseren. Nog beter zou het zijn als er ook een platform komt waar ervaringen worden gedeeld. Zo kunnen we voorkomen dat er een calamiteit plaatsvindt door een probleem dat elders al was ontdekt. Het KPCV kan daarin een waardevolle rol spelen.

* Huibert is binnen KPCV lid van de Taakgroep Bestaande Bouw en de Taakgroep Innovatie en systeemgrenzen